22 Mar

CONFINHAMENT: testimoniatge de l’Asso Occitana de Fotbòl

Aymeric Amiel – ancian jogador dens la seleccion occitana de fotbòl, organizator ajudant per la seleccion

« Quan l’equipa occitana de fotbòl ei estada mesa en confinament? A la seguidade las directivas deu President de la Republica o abans?

Avem seguit las recomendacions del govèrnament quan sont sortidas. Los jogaires sont arestats dempuèi que los diferents campionats son estat arestats.

Çò qu’implica per aquesta equipa…atipica?

Nos deviam acampar per una partida amistosa lo 8 de mai, cresi que aquò non se podrá debanar.

Mas onèstament, sèm acostumats a èsser luènh e a nos acampar pas sonque quaquas còps per an… Aital aquò nos cambia pas trop la vida!

Amai per las reünions del burèu, quauques còps las fasem per visioconferéncia per de que n’i a un a Biarritz, dos autres a Tolosa e dos autres aqui a Besièrs…. lo ligam es fòrt entre nosautres per de que çò qu’avem viscut amb la seleccion es plan extraordinari… e aquò se pòt pas rompre amb un confinament!

Quid de las competicions a viéner ?

Avem recebut un mèl del FUEN, organizador de la competicion, un comunicat oficial como que l’EUROPEADA 2020 serà reportada a 2021!

La decision semblava evidenta dempuèi decisions similaras per l’EURO 2020 o Roland Garros…

Qual es lo sentit globau de l’equipa?

Dins lo burèu pensam que aqueste repòrt nos balha un pauc mai de temps per organizar las diferentas causas e trobar mai d’esponsòrs per de que aquò es la partida mai dificila per nosautres:  acampar l’argent necessari per anar representar la nòstra nacion, la nòstra lenga e la nòstra cultura dins lo monde.

Avem besonh del sosten de tot lo pòble Occitan per aquò. Tota participacion, tamben simbolica, nos adjudará fòrça.

Qual es lo ton sentit personau sus aquesta situacion ?

Al nivèl esportiu, los jogaires auràn besonh de temps per retrobar sons nivèls fisic e tecnic. Per aquò es una bona causa de reportar las competicions, per de que e mai si lo confinament s’acabe en mai, jogar una competicion de nivèl internacional en junh serià pas possible.

Al nivèl personau, lo mai dificile es continuar a trabalhar dins las vinhas quan ai pas de noiriça per gardar los enfants !

Vivèm quicòm fòrça especial e extraordinari , devèm trobar de causas positivas de sortir de tot aquò! »

 

Entà sostiéner l’Equipa Occitana de Fotbòl, rendetz-ve sus www.occitania-fotbol.com o sus la pagina facebook Equipa d’Occitània de Fotbòl.

 

 

Reculhit per Emilie Laulhé

21 Mar

Midi Libre garda lo morau en òc

Lo quotidian lengadocian Midi Libre prepausa uòi un jòc per aprene l’occitan.

Es un exercici conegut de las revistas de joinessa, i cau retrobar de mots que foguèron mesclats los uns amb los autres e dins totes los sens. Mas çò novel aicí, es que los mots son totes en lenga d’òc. E que la grasilha se tròba pas dins un magazine pels pichons, mas dins lo quotidian pus important de lengadòc bàs, lo Midi Libre. Una plaça de las bèlas per la lenga nòstra dins las paginas titoladas « per gardar lo morau ». De notar que lo quotidian publica cada dimenge dempuòi quauques mèses una cronica en occitan, escricha pel comedian e co-president de la confederacion Calandreta, Joan-Loís Blénet.
En aquel temps de confinhament generalizat, benlèu que l’iniciativa dau Midi Libre podriá inspirar d’autres títols de la prensa regionala. E benlèu que los lectors lor podrián demandar d’o faire.
Vos daissam lo jòc en fotografia per vos ocupar un detzenat de minutas au vòstre, emai se sètz luònh de lengadòc. Serà totjorn aquò de passat.
Bon coratge a cadun e a lèu.

CONFINHAMENT: testimoniatge d’un artista

Djé Balèti 22/06/2018 Miramas – photo Zio Eloi

Jérémy Couraut alias Djé Balèti que testimòni de las consequéncias de l’embarrament sus la soa activitat.

 

« As datas qui son annuladas per’mor de la crisi sanitària?

Aí, ai datas annuladi, sobre tot aquela que m’atrista es aquela dau Chap a Viols-le-fort, ai a breti d’amics ben falabrac en aqueu vilatge que fan de caoas maravilhosas e mi fa pena per elu, e per ieu tamben de mancar aquò…

La virada de Djé Balèti comença en mai, esperi qu’anen poder faire aquela virada…

 

Quin prenes aquò?

Tot aquò mi laissa de temps en maion per travalhar li formulas màgicas e per faire d’invocacions ai espiritos de carneval per la virada que ven !

 

Quin va estar la toa actualitat?

Anam faire la sortida de « Pantaï » l’album nòu de Djé Balèti ma sabi pas quora. Devia estre en fin de mai mas aüra, qui sau ?

 

Dens quina mesura aqueste embarrament remet en causa la toa activitat?

Si i a pas de concerts, i a pas mai de Djé Balèti, basta cosi ! Son pas li cd que nos fan viure nautre, ni mai internet.

 

Un darrèr mot ?

Pareisse que va aver d’ajuda. En aqueu moment, sieu retournat en la bauma coma l’ors en la cròta, ai pas l’envueia de saupre trop de caoas sobre aqueu monde de l’agenda, preferi estre en l’autre monde amb li pantais carnavalescs a preparar la sortida de la cròta e aquò va estre un printemps ben pagan lo cresi !!!  »

 

Que podetz de segur anar visitar las paginas internet de Djé Balèti (https://www.dje-baleti.com o facebook) entà seguir l’actualitat e descobrir o tornar descobrir l’artista.

 

Reculhit per Emilie Laulhé

CONFINHAMENT: testimoniatge d’una regenta

Pauline Immery qu’ei regenta a l’escòla bilingua d’Aussun (65) en classa de MS-GS-CP. Que torna sus las consequéncias de l’embarrament suu tribalh son e taus escolans.

 

« Quin as organizat lo tribalh e lo seguit des escolans tà casa?

Dab las collègas que balhèm tribalh « papèr » lo divés abans las barraduras de las escòlas per ua setmana haut o baish. Qu’arrecaptèm tanben las adreças e los numeròs de las mairs, deus pairs tà poder correspóner un còp las escòlas barradas. Tot que’s hasó dens l’urgéncia.

Desempuish diluns, que hiqui sus un siti tribalh tà cada nivèu: grafisme, jòcs de fonologia, descopatge tà las mejanas e las granas seccions e lecture, matematicas e anglés taus CP.

Qu’èi creat tanben ua cadena YouTube tà que los mainats e poscan aver la lenga tà casa (recèpta, frasas de la vita vitanta, comptinas).

OCtele, lo siti deu Capoc e la maleta pedagogica suu siti de l’academia de Tolosa que son tanben ressorças tà miar la lenga tà casa.

Tà acabar, un grop Whatsapp qu’estó creat tanben tà que los pairs, las mairs e los mainats e poscan escambiar e hestejar Carnaval en telescargar fòtos (qu’ei doman, divés 20, desempuish lo salon!). Qu’ei ua faiçon de’s guardar lo ligam.

 

Quin tribalhas de casa enlà?

Que deishi lo tribalh sus un siti e los pairs qu’an de tornà’m los exercicis en fòto.

Lo chepic qu’ei que tots los mainats e regents e son suus sitis atau…en medish temps… Doncas que rama. Que pren temps de telescargar, de deishar documents. Deu còp, qu’avem de passar peus mèls. Que n’avem de pertot.

 

Quin los pairs an pres la novèla?

Los pairs que son conscienciós. Qu’an la possibilitat d’aperar, d’enviar un mèl tà pausar totas las questions que vòlen. Qu’ei complicat tad eths tanben. Que cau trobar un mòde d’organizacion. Que n’i a qui tribalhan a distància en tot hèr los devers aus mainats. Peu moment, que’s passa plan. Après n’èm pas qu’a 3 dias atau. Que vederam dia après dia.

 

Personaument, qui prenes la causa?

Qu’èm passius. Per estar vaganta per telefonet, qu’èi l’impression de deishar los escolans e los pairs aginar-se’n solets. Qu’enviam los devers shens saber se tots los mainats poderàn tribalhar com cau a casa. Los pairs que hèn çò que pòden mes qu’ei segur que inegalitats e’s van crear.

 

Tà l’ensenhament en generau, e pensas qu’aquesta crisi e va aver incidéncias?

Com ac disèvi inegalitats que’s van crear. Ne podem pas balhar qu’arrepassadas pendant tres setmanas (dinc a las vacanças ací), qu’avem d’enviar nocions navèras, en lectura mei que mei, en explicar aus pairs quin e cau hèr. Qu’auram d’ac tornar tot préner en tornar tà l’escòla tà véder çò qu’auràn arretiengut los mainats. Lo programa ne serà pas clavat augan mes en tribalhar amassa dab los pairs, las mairs, qu’ensajaram d’anar lo mei luenh possible. »

 

Aquiu, ligams conselhats per Pauline entà aver ressorças en lenga nosta :

https://disciplines.ac-toulouse.fr/langues-vivantes/occitan/ecole-escola/ressources-pour-la-sensibilisation/mallette-pedagogique-d-initiation-la-langue?fbclid=IwAR1jXds4SWMpZPjACyQmKJTFiSUmOi8mAb7Eb_PNQTEv1r-dXbaf_P7SeQ8

 

https://disciplines.ac-toulouse.fr/langues-vivantes/occitan?fbclid=IwAR3V8-GKXxl7w-1zOQqmBOm1iHewHBmAUk852ocoWwFSwr3_FRs_6uPemb0

Que podetz trobar tanben jòcs de lenga e d’escritura sur

http://pedagogia.locongres.com/

O enqüèra ressorças mei suu site deu CAP’OC (site bilingue)

https://www.capoc.fr/?lng=ocga

 

Aquesta corteta lista n’ei pas exaustiva, de segur.

 

Reculhit per Emilie Laulhé

17 Mar

Suspension dels programas en òc de França 3

Tot s’arrèsta a causa del coronavirus. Viure al País e lo jornal occitan tanben.

Coma tot lo mond, erèm a l’espèra dempuèi qualques jorns. Las anóncias en fin de setmana passada del President de la Republica entrainèron la suspension de totes los magazines de França 3 Occitania, e doncas del Viure al País setmanal tanben. E lo renforçament de las mesuras de securitat ièr de ser redusís encara mai l’accion dels mèdias. Dins la region Occitania Pirenèus-Mediteranèa, se mantenon pas que los jornals d’actualitat, realizats en comun pels pòls de Montpelhièr e Tolosa amb las còlas de totes los departaments. Avèm aprés aqueste matin que los efectius son pas pron nombrós per que lo jornal occitan del dissabte a 19 oras 15 se contunhe. Sèm desolats de vos poder pas retrobar a l’antena e que la lenga d’òc perde sa plaça, emai s’es pichona, pendent las setmanas que venon. La situacion es excepcionala e i podèm pas res. Nos trobam dins la situacion paradoxala dels mèdias dins aquel temps d’epidemia e de confinhament: serà de mai en mai malaisit per nautres de produsir reportatges e articles alara que la populacion aguèt jamai tant de temps per los consultar. Pasmens, ensajarem d’alimentar de temps en quora aquel blòg per vos porgir malgrat tot d’informacions en occitan, puèi que sabèm que « la fe sens òbra, mòrta es ». E coma avètz totes d’oras a passar a l’ostal, podètz agachar sul nòstre blòg los archius e i trobarètz qualquas pepitas: l’integralitat de las serias Biais o Còp d’Ala e las cronicas Lo Mot, totas produsidas per Piget ; los Fòtos d’Oc, las legendas del rubí e lo fulheton de la Bòria Magra entre autres reportatges realizats dempuèi d’annadas per la còla de Viure al País. De que contunhar d’escotar e d’agachar la cultura occitana emai se sèm en crisi.
Bon coratge a totes, a ben lèu, en tot cas lo mai lèu possible.

12 Mar

Municipalas a Tolosa: una plaça per l’occitan?

Lo 4 de març passat, Convergéncia Occitana organizèt un rescontre de candidats a la comuna de Tolosa, per expausar lor programa per la lenga d’òc.

4 tièras èran convidadas dins la sala de recepcion d’una granda ostalariá de la ciutat mondina. Las 4 anonciadas coma las mai nautas dins los sondatges abans lo primièr torn dau 15 de març. Caquelà totes los caps de tièra èran pas sus l’empont: lo conse de Tolosa e candidat a sa reeleccion, Jean-Luc Moudenc, daissèt la plaça a sos adjunts encargats de la cultura e de la lenga d’òc; la menaira socialista Nadia Pellefigue, ela tanben, deleguèt l’acamp a dos colistièrs. Per contre, Pierre Cohen, ancian conse PS e uèi candidat per Génération.s, e Antoine Maurice, ecologista e menaire de la tièra d’aligança « Archipel en commun », venguèron en persona.
De notar tanben, la preséncia dins lo public de representents de la tièra « Toulouse anticapitaliste » sostenguda pel NPA, que prenguèron la paraula dins lo temps de debat amb la sala.

Vos prepausam de retrobar en dejós las entrevistas realisadas a la fin de la serada per la nòstra jornalista Emilia Castagné. La video amb Antoine Maurice es un pauc mai corteta en rason d’un problema tecnic pendent lo rodatge.

Entrevista d’Antoine Maurice per « Archipel Citoyen »

Entrevista de Pierre Cohen, « Pour la cohésion »

Entrevista de Marianne Ajac per « Toulouse anticapitaliste »

Entrevista de Jean-Michel Lattes per « Aimer Toulouse »

Entrevista de Jérôme Frare per « Une nouvelle énergie pour Toulouse »

 

França 3 contactèt tanben totas las autras tièras per aver lor vision de la cultura occitana. 3 questions lor foguèron pausadas: 1 – Quin agach portatz sus la politica per l’occitan menada per la vila de Tolosa dins los mandats precedents (e particularament dempuèi 6 ans) ?  2 – Quina plaça balhatz a la cultura occitana dins la vòstra ofèrta politica?  3 – Volètz perseguir las accions menadas per la municipalitat que sortís? Quinas proposicions concrètas fasètz en favor de la lenga e de la cultura occitanas?

Doas responsas suplementàrias nos arribèran. Aquí aquela de Francis Manaud, candidat dau partit Debout la France, menaire de la tièra « Debout Toulouse »:

E aquí la responsa de Malena Adrada, candidata dau partit Lutte Ouvrière, menaira de la tièra « Faire entendre le camp des travailleurs »:

Trapatz aicí lo detalh de las 7 autras tièras que se presentan a Tolosa.

 

 

17 Fév

La lèi Molac votada en primièra lectura

La proposicion de lèi dau deputat Paul Molac foguèt votada en primièra lectura per l’Amassada Nacionala lo 13 de febrièr.

Paul Molac a l’Amassada Nacionala dijòus 13 de febrièr

« Aquela lèi pòt èsser la primièra que concernís las lengas regionalas dempuèi 1951. » Un enjòc istoric, es atau que Paul Molac descriu la proposicion que pòrta au Parlament. Deputat dau Morbihan dempuèi 2012, aviá ja ensajat de faire passar un tèxt en 2016, rejetat pel govèrn socialista. Aqueste còp, la lèi passèt son primièr examen a l’Amassada. Emai se la capitada es luònh d’èsser completa: totes los articles sus l’ensenhament foguèron eles blocats pel ministre Blanquer e los deputats de La Republica en Marcha.
De qu’es que foguèt alara validat dau tèxt inicau? La modificacion de la lèi Toubon de proteccion de la lenga francesa contra la lenga anglesa. I serà apondut que las disposicions en favor dau francés pòdon pas èsser utilizadas contra las lengas regionalas. Paul Molac soslinha tanben que foguèt votat l’inscripcion d’aquelas lengas au Còdi dau patrimòni de França, que reconeis lo ròtle de l’Estat e de las collectivitats dins lor ensenhament, difusion e promocion. Segon l’elegit breton es « una primièra pèira per un vertadièr estatut protector per las lengas regionalas ». E puèi un article permet de securizar la senhaletica publica bilinga. Cò que deuriá enebir las atacas contra los conses qu’installan de panèus dins la lenga de lor país, coma s’es fach l’estieu passat dins Vauclusa. Enfin, e maugrat que la comission daus afars culturaus s’i siague opausada, una corta majoritat (doas votzes) autorizèt los signes diacritics pels noms e pichòts noms. Vòl dire que la tilda sus la letra n podrà èsser emplegada, per exemple. Una victòria pels defensors de la cultura bretona, puòique dempuèi mantuna annadas un parelh de parents mena una lucha en justícia contra l’Estat que li refusa de sonar lor filh « Fañch ».

La lèi dèu ara anar au Senat, ont totes los articles seràn tornamai examinats. « Anirai vèire los senators », preven Paul Molac que vòl restablir los articles sus l’ensenhament. « Es lo còr de la lèi, puòique representa lo mejan principau per assegurar la transmission de las lengas. » Lo deputat regreta que la reconeissença de l’ensenhament imersiu siague estada escartada per sonque doas votzes. Aprenèm dins Ouest-France quauquas precisions sul vòte: los deputats èran gaire nombroses dins l’emicicle, çò que balhèt l’espèr aus defensors de las culturas minorizadas que lo tèxt passe dins sa totalitat. Mas aprèp l’adopcion daus dos primièrs articles, « un vent de panica sembla buffar […]. Los collaborators LREM corrisson dins los corredors mas i a pas degun. Lo ministre parla d’un biais ininterromput per daissar lo temps de dintrar a d’unes deputats « . Jean-Michel Blanquer que jutgèt el que « la lèi tau coma exista uèi balha totes los agres necessaris a desvolopar l’ensenhament ». Emai lo ministre critiquèt un « combat de rèiregarda » e reprochèt a Molac sa « critica de la Republica e de la Revolucion ». De notar tanben la posicion dau deputat Bastien Lachaud, pel grop parlementari La França Insomesa, qu’estimèt qu’es una « menaça quimerica » que pesa sus las lengas regionalas. E insistiguèt sus la necessitat de sosténer l’aprentissatge de las lengas de l’imigracion.

Se los senators van dins lo sens de Paul Molac e modifican lo tèxt votat pels deputats, la lèi tornarà a l’Amassada per una darrièra lectura. Lo deputat breton aurà doncas de mau de faire passar sa lèi dins son integralitat. Es pas una suspresa. D’unes consideran que foguèt mau preparada. Pasmens, fins ara totas las tentativas parlamentàrias a favor de las lengas minorizadas fracassavan. Un tèxt acceptat au quart o a la mitat serà benlèu lo signe d’un cambiament de dinamica.

Vos prepausam de retrobar un reportatge pron complet sul vòte de divendres passat, realisat per la còla d’An Taol Lagad, lo jornau d’actualitat quotidian en breton de França 3:

23 Déc

Francizacion deus noms de carrèras a Lascazèras (65)

La comuna de Lascasèras (65) es presa d’una polemica a la seguida de la decision deu conselh municipau de francizar los noms de carrèras, notadament en tot remplaçar lo mòt « cami » per « chemin ». Una decision adoptada sense consultar los pòblants deu vilatge qu’an descobèrt la lor navèra adreça damb un corrièr datat deu 1èr d’octobre de 2019.

L’ahar estoc revelada sus internet damb una letra draubèrta escrita per Paulina Kamakine (http://www.sorsdubureau.com/letra-aubrida-au-consol-de-lascaseras), que demanda au conselh municipau de non pas aplicar la modificacion e de conservar las denominacions gasconas.

Ende mélher comprénguer çò qu’a menat lo conselh municipau de Lascasèras a operar aqueth cambiament de nominacion de la vias comunalas, nos sèm entertenguts dambe lo conse màger de la comuna, Christian Bourbon.

Aquiu-devath, la version longa d’aqueste enterteng :

L’ahar hèr reagir en dehòra de las limitas cumunalas, e quitament se la region Occitània / Pirenèas-Mediterranèa a pas vocacion a interferir dins las decisions deu conselh municipau de Lascasèras, la presidenta Carole Delga a reagit, totun, dins un comunicat que nos estoc mandat.

« Cette décision reste à l’approbation de chaque conseil municipal. Mais, je souhaite renouveler mon attachement aux langues et cultures régionales. C’est notre héritage et il est de notre devoir de continuer à les développer et à les diffuser sur tout le territoire. Nous avons d’ailleurs, il y a quelques semaines, parrainé la signature de la convention entre le Congrès permanent de la langue occitane et l’Institut national de l’information géographique relative à l’analyse orthographique, l’homogénéisation et la correction toponymes contenus dans les bases de données de l’IGN sur la toponymie. A cette occasion, j’ai indiqué mon souhait de mener une réflexion pour un retour d’une signalétique bilingue au niveau régional. Il faut continuer de promouvoir l’occitan !  »

Carole Delga, présidente de la Région Occitanie / Pyrénées-Méditerranée

Fin finau, quan òm sap que la region a la volontat de valorizar la lenga occitana, es vertat que la pensada deu conselh municipau de Lascazèras a de qué susprénguer, tant mei que dins las comunas vesinas, la senhaletica es tanben escrita en occitan sense que pause nat trebuc d’un punt de vista administratiu.

 

@Emilia Castagné

 

 

19 Déc

Felip Martel e l’istòria de l’espandi occitan

Au mès de març, Viure al País difusèt un retach de l’istorian e occitanista Felip Martel. Vos prepausam aqui de tornar vèire aquel reportatge e sustot l’integralitat de l’entrevista menada amb el. Un quart d’ora per explicar un pauc lo percors de Felip Martel e sas recèrcas. Mai que mai nos interessar a çò que mòstra dins l’istoria l’unitat d’Occitania, un territòri que foguèt jamai ligat per gès d’Estat o autre entitat.

Per apregondir aquela question podètz legir un libre que publiquèt Felip Martel quauques mèses aprèp la nòstra entrevista, Histoire de l’Occitanie.